Naar inhoud springen

Rachel Carson

Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie
Rachel Carson
Rachel Carson (ca. 1940)
Rachel Carson (ca. 1940)
Persoonsgegevens
Geboortedatum 27 mei 1907
Geboorteplaats Springdale (Pennsylvania), Verenigde Staten
Overlijdensdatum 14 april 1964
Overlijdensplaats Silver Spring (Maryland), Verenigde Staten
Opleiding en beroep
Opleiding gevolgd aan Chatham University (1925 – 1929), Johns Hopkins-universiteit (1929 – mei 1932)[1][2]Bewerken op Wikidata
Beroep biologe en schrijfster
Werkveld(en) biologie, mariene biologie, behoud, essayBewerken op Wikidata
Oriënterende gegevens
Invloeden Aldo LeopoldBewerken op Wikidata
Werken
Genre(s) Nature writing
Thema's mariene biologie, ecologie en chemische bestrijdingsmiddelen
Bekende werken The Sea Around Us (1951)
The Edge of the Sea (1955)
Silent Spring (1962)
Erkenning en lidmaatschap
Lid van American Academy of Arts and Letters, American Academy of Arts and SciencesBewerken op Wikidata
Archief­locatie Beinecke-bibliotheek voor zeldzame boeken en manuscripten[3][4]Bewerken op Wikidata
Prijzen en onderscheidingen Guggenheim-lidmaatschap (1951),[5] John Burroughs Medal (The Sea Around Us; 1952),[6] Nationale Eregalerij voor Vrouwen (1973),[7] Presidential Medal of Freedom (1980),[8] National Book Award for Nonfiction (The Sea Around Us; 1952),[9] Cullum Geographical Medal (1963), Audubon-medaille (1963), AAAS Kavli Science Journalism Award (1950),[10] Maryland Women's Hall of Fame (1985)[11]Bewerken op Wikidata
(en) IMDb-profiel
Website
Portaal  Portaalicoon   Literatuur

Rachel Louise Carson (Springdale (Pennsylvania), 27 mei 1907 - Silver Spring (Maryland), 14 april 1964) was een biologe die opgroeide in Springdale, Pennsylvania. Ze werd vooral bekend door haar boeken en haar strijd voor de bescherming van het milieu.

Vol liefde buigt de mens zich over de wieg van zijn kind … en laat tegelijk toe dat zijn voedsel wordt vergiftigd. Hoe lang nog?

— Rachel Louise Carson, Silent Spring

Carsons liefde voor de natuur werd door haar moeder gestimuleerd. Als kind schreef ze er al over en het bepaalde ook haar studiekeuze aan de Pennsylvania College for Women (nu Chatham College). In 1929 studeerde ze daar af en in 1932 behaalde ze haar doctoraat in de zoölogie aan de Johns Hopkins-universiteit. Later doceerde ze aan deze universiteit en aan de Universiteit van Maryland.

Ze schreef radioscripts voor het U.S. Bureau of Fisheries tijdens de crisis van de jaren 1930 en een aantal artikelen over natuurgeschiedenis voor de Baltimore Sun. Daarna begon een vijftien jaar lange carrière als wetenschapper en uitgeefster in dienst van de Amerikaanse centrale overheid. Uiteindelijk werd ze hoofdredactrice van alle publicaties van de U.S. Fish and Wildlife Service.

Tussen 1941 en 1955 schreef Carson een drietal boeken over het leven in de zee en de oceaan, die vertaald werden, onder andere in het Nederlands. Het tweede deel, De wereldzee, werd in Nederland goed ontvangen. Het boek beleefde binnen enkele jaren meerdere herdrukken en werd lovend besproken. Kees Hana sprak in de Volkskrant van een "boeiend epos", een roman "van de wereldzee, gebaseerd op gecontroleerde feiten, kleurig en bruisend als een opspuitende grondzee, overrompelend en onweerstaanbaar."[12]

Daarnaast publiceerde ze artikelen over de schoonheid van de wereld, onder andere, Help Your Child To Wonder (1956) en Our Ever-Changing Shore (1957).

Haar laatste boek was een baanbrekend werk over de milieuproblematiek, Silent Spring, en is nog steeds actueel. Het is de neerslag van anekdotisch-, systematisch- en literatuuronderzoek naar de milieugevolgen van het gebruik van verschillende pesticides. Het werd breed gesteund door wetenschappers en onder meer de wetenschappelijke adviescommissie van John F. Kennedy.[13] Initieel kwam er vooral kritiek van de chemische industrie. Vanaf de jaren 2000 vielen libertarische denktanks het boek ook aan, ten onrechte bewerend dat de agrarische restricties van DDT zouden leiden tot meer doden door malaria.[14]

De hoofdgedachte in haar oeuvre is dat de mens maar een deel is van de natuur, maar wel in staat om het milieu te veranderen, soms onherstelbaar. Carson was na de tweede wereldoorlog zo verontrust over het overvloedige gebruik van chemische insecticiden, dat ze zich vervolgens daarop toelegde. Ze wilde de bevolking waarschuwen voor de effecten van het misbruik van pesticiden, en werd wereldberoemd met haar boek Silent Spring (1962). De Nederlandse vertaling Dode Lente verscheen in 1964. De steeds duidelijker wordende bedreigingen voor het leefmilieu van dier en mens nemen daarin een centrale plaats in. De titel verwijst naar de lente van het apocalyptische jaar dat de vogels niet meer zingen, doordat zij door het gebruik van bestrijdingsmiddelen zijn uitgeroeid. Ondanks de tegenstand en de kritiek, heeft haar boek het onderzoek naar niet-giftige bestrijdingsmiddelen sterk gestimuleerd. In 1963 hield ze een toespraak voor het Amerikaanse Congres waarin ze een gezonde leefomgeving voor de mens, en bescherming van het milieu eiste.

Rachel Louise Carson stierf in 1964 aan borstkanker. Haar ideeën bleven ook nadien nieuwe generaties inspireren om de wereld en het leven te beschermen.

Trilogie over het leven in de zee en de oceaan:

  • (en) Under The Sea-wind: A naturalist's picture of ocean life. Simon and Schuster, New York (1941). OCLC 840106
    Nederlandse vertaling: De levende zee: Het leven in de oceaan, gezien door een biologe. Uitgeverij Born N.V., Assen / Amsterdam (1953). OCLC 64310161
  • (en) The Sea Around Us. Oxford University Press, New York (1951). OCLC 573901, met tekeningen van Katherine L. Howe.
    Nederlandse vertaling: De wereldzee. Uitgeverij Born N.V., Assen / Amsterdam (1952). OCLC 64273462, vertaler: John Kooy,
  • (en) The Edge of the Sea (1955).
  • (en) Silent Spring (1962).

Tijdschrift-artikelen

[bewerken | brontekst bewerken]
  • Help Your Child To Wonder (1956)
  • Our Ever-Changing Shore (1957)
[bewerken | brontekst bewerken]
Zie de categorie Rachel Carson van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.